داريم و آن كسانى كه منكر حجيت خبر واحداند همانند سيد مرتضى و پيروان ايشان مدعىاند كه ما چنين دليل قاطعى بر حجيت خبر واحد نداريم ، آن‌گاه جناب مصنف عباراتى از شيخ طوسى و عباراتى هم از سيد مرتضى نقل مىكنند به عنوان شاهد بر اين مدعايى كه داشتند كه اين عبارات واضح است و نيازى به توضيح ندارد . حال كه معلوم گرديد كه نزاع در حجيت برمىگردد به نزاع در وجود دليل قاطع بر حجيت وارد بحث مىشويم . در مسئله اقوالى وجود دارد كه بعضىها در حاشيهء افراط گام برمىدارند و گروهى در ميدان تفريط قدم مىزنند و اكثريتى در راه وسط هستند و جمعا سه قول است : 1 . گروهى از دانشمندان مىگويند : خبر واحد مجرد از قرينه مطلقا حجيت ندارد و آنها عبارت‌اند از سيد مرتضى و سيد بن زهر و علامه طبرسى صاحب مجمع در ذيل آيه نبأ و قاضى ابن براج و ابن ادريس ، اين دسته براى اثبات مدعاى خويش به آياتى از قرآن و رواياتى از سنت و به اجماع علما تمسك كرده‌اند و مصنف فقط به اجماع اشاره كرده ، سپس مىفرمايد : بعد از اين ادريس الى يومنا هذا اين نظريه طرفدارى نداشته و به اصطلاح فقها منقطع الآخر است . اين عده افراط كرده‌اند . 2 . گروه ديگرى از علماى اسلام كه عمدتا متأخرين اخباريين هستند مىگويند : تمام رواياتى كه در كتب معروفه حديثى به‌ويژه كتب اربعه ، يعنى الكافى ( اصول ، فروع و روضه ) ، من لا يحضره الفقيه ، التهذيب و الاستبصار ، تمام مقطوع الصدور بوده و براى ما يقين آورند و كليه اين روايات حجت هستند ( اين عده تفريط نموده‌اند ) . 3 . در مقابل دو دسته قبل مشهور فقهاى شيعه مىگويند : خبر واحد مجرد از قرائن قطعيه از باب ظن خاص حجيت دارد و خود اين‌ها چند دسته‌اند : الف . جماعتى مىگويند : تمام روايات كتب اربعه از باب ظن خاص حجيت دارند چه اين روايات موافق مشهور باشند و چه مخالف ، ولى مقطوع الصدور نيستند . ب . گروهى از قبيل صاحب المناهج مىگويند : تمام روايات كتب اربعه به استثناى رواياتى كه شاذ و بر خلاف مشهورند حجيت دارند از باب ظن خاص . ج . گروهى از قبيل محقق اول در معارج الاصول مىگويند : برخى از روايات كتب